Systemy DCS

systemy sterowania dcs

Rozproszone Systemy Sterowania (DCS) to technologia, która zrewolucjonizowała automatykę przemysłową od momentu jej wprowadzenia w 1975 roku przez japoński koncern Yokogawa. Niedługo po tym, amerykańska firma Honeywell przedstawiła podobne rozwiązanie, co świadczy o szybkim rozwoju i znaczeniu tych systemów na rynku globalnym. Systemy DCS, początkowo zaprojektowane do archiwizacji danych i precyzyjnej regulacji procesów, szybko znalazły szersze zastosowanie dzięki postępowi w dziedzinie automatyki przemysłowej.

Architektura i działanie systemów DCS

Podstawą działania Systemów DCS jest ich zdolność do zarządzania i kontrolowania procesów w sposób rozproszony, co można porównać do ruchu pociągów na wielu torach jednocześnie. W takim układzie, urządzenia wykonawcze – takie jak zawory, falowniki, oraz cała aparatura pomiarowa i okablowanie – są zintegrowane z procesowymi stacjami roboczymi. Te stacje, komunikując się z magistralą systemową, przekazują dane do stacji operatorskich przez serwery, co umożliwia efektywną i ciągłą kontrolę nad procesami produkcyjnymi.

systemy sterowania DCS

Elementy systemów DCS

Rozproszone systemy sterowania składają się z wielu elementów, które ciągle wymieniają ze sobą informacje. Sercem systemu jest stacja procesowa z redundantnymi sterownikami o dużej mocy obliczeniowej, miejsca przechowywania danych, karty komunikacyjne i zasilacze. Ważnymi elementami są również redundantne serwery, stacja inżynierska do programowania sterowników, stacje operatorskie (terminale) umożliwiające sterowanie procesami i monitorowanie ich przebiegu, a także sieci oraz kasety wejść/wyjść, które łączą wszystkie urządzenia w systemie.

W ekosystemie Systemów DCS wyróżnić można stację inżynierską, odpowiedzialną za zarządzanie danymi technicznymi, oprogramowaniem kontrolerów i konfiguracją systemu, oraz stację diagnostyczną, która monitoruje stan aparatury. Te elementy składają się na kompleksową architekturę, która zapewnia nie tylko efektywną kontrolę, ale również możliwość szybkiej diagnostyki i interwencji w przypadku wystąpienia problemów.

Struktura systemu DCS

Systemy DCS (Distributed Control Systems) charakteryzują się zaawansowaną kompleksowością i modułowością, co pozwala na ich rozbudowę w zakresie kontroli, monitoringu oraz zarządzania zmiennymi złożonymi, takimi jak stan urządzeń, ciśnienie, temperatura, napięcie, prąd, czy przepływ. Do skonstruowania takiego systemu wykorzystuje się różnorodne urządzenia, w tym sterowniki PLC, koncentratory danych, sterowniki polowe, zabezpieczenia elektroenergetyczne oraz panele operatorskie, które muszą być odpowiednio dobrane i skonfigurowane, aby sprostać specyficznym wymaganiom procesowym.

Projektowanie systemu DCS wymaga szczególnie dokładnego opracowania jego struktury, która zazwyczaj dzieli się na trzy główne warstwy: operatorską, procesorową i I/O (wejścia/wyjścia), każda z nich wspierana przez dedykowaną infrastrukturę i uwarunkowania kontrolne. Takie ustrukturyzowanie umożliwia efektywną realizację funkcji sterowania i regulacji w różnych węzłach technologicznych, przy wykorzystaniu regulatorów, sterowników PLC, komputerów przemysłowych, rejestratorów, przetworników pomiarowych oraz innych urządzeń komunikacyjnych, adekwatnie do potrzeb poszczególnych segmentów systemu.

Architektura systemów sterowania rozproszonego (DCS) jest skonstruowana w taki sposób, aby umożliwić efektywne zarządzanie i kontrolę procesów technologicznych. Wykorzystuje ona różnorodne urządzenia, takie jak regulatory, sterowniki PLC, komputery przemysłowe, rejestratory i przetworniki pomiarowe, które są wyposażone w moduły komunikacyjne pozwalające na integrację różnych poziomów systemu.

Na poziomie operatorskim, główną rolę odgrywają komputery PC z oprogramowaniem do wizualizacji i diagnostyki, co pozwala na monitorowanie niezawodności procesów i szybką analizę stanu systemu. Dostęp do tych narzędzi umożliwia operatorom efektywną reakcję na ewentualne awarie oraz manualne sterowanie procesami w sytuacjach krytycznych.

Warstwa procesorowa skupia się na zarządzaniu i kontroli procesów za pomocą specjalistycznej infrastruktury sterującej i stacji procesowych, które są połączone z urządzeniami końcowymi. Projekt tej warstwy obejmuje dedykowane szafy sterownicze z logiką operacyjną, które są zintegrowane z systemem poprzez magistralę danych. Elementy te współpracują z urządzeniami serwerowymi, które zarządzają przepływem informacji i ich archiwizacją, co ułatwia późniejszą analizę i diagnostykę.

Warstwa wejścia/wyjścia (I/O) łączy bezpośrednio urządzenia pomiarowe i wykonawcze z systemem DCS, zapewniając niezawodną transmisję danych. Komunikacja między poszczególnymi warstwami odbywa się za pośrednictwem dedykowanych sieci systemowych, które są kluczowe dla spójności i efektywności całego systemu sterowania.

Projektowanie systemu DCS obejmuje również integrację bramek dostępowych (Gateway), które umożliwiają konwersję różnych protokołów komunikacyjnych, zapewniając kompatybilność i elastyczność systemu w zakresie jego przyszłej rozbudowy i modernizacji. To podejście podkreśla techniczne wyzwania związane z projektowaniem systemów sterowania, które muszą być zarówno funkcjonalne, jak i przystosowane do dynamicznie zmieniających się wymagań technologicznych.

Projektowanie systemu sterowania DCS

Projektowanie dedykowanych systemów DCS (Distributed Control System) koncentruje się na kluczowych aspektach technologicznych, by zapewnić efektywność, niezawodność i elastyczność systemu w różnych warunkach eksploatacji. Skupia się na budowie systemu, która powinna być skalowalna, otwarta i modułowa, umożliwiając łatwą adaptację do zmieniających się wymagań. Dziedzinowość odnosi się do wsparcia użytkownika zarówno w fazie projektowania, jak i użytkowania aplikacji, zwiększając efektywność pracy. Standaryzacja kluczowych elementów systemu DCS gwarantuje kompatybilność i łatwą integrację z innymi systemami, co jest niezbędne dla wymiany danych i współpracy między różnymi technologiami. Dostępność i elastyczność systemu, zwłaszcza poprzez możliwości zdalnego zarządzania, stanowią fundament dla nowoczesnych rozwiązań sieciowych i dostępowych.

W ramach prac projektowych nad systemami DCS, istotne jest również skupienie się na zaawansowanych funkcjach, takich jak wizualizacja i monitorowanie procesów przez HMI (Human-Machine Interface), wykorzystanie bibliotek do symulacji procesów, zapewnienie cyberbezpieczeństwa, projektowanie maszyn wirtualnych dla różnorodnych procesów oraz rozwijanie dedykowanych rozwiązań do monitorowania i diagnostyki procesu. Ponadto, rozwiązania predykcyjne do utrzymania i zarządzania systemem są kluczowe dla zapewnienia ciągłości pracy i minimalizacji przestojów.

Rozproszona architektura DCS opiera się na sieci sterowania procesem, która integruje poszczególne części systemu, od najprostszych urządzeń, jak mikrokomputery, po zaawansowane kontrolery. Taka struktura umożliwia efektywne przesyłanie danych i ich analizę, co jest kluczowe dla zapewnienia wysokiej niezawodności i dostępności systemu. Przy projektowaniu systemu DCS uwzględniane są także funkcje alarmowe, które pomagają zarządzać nienormalnymi sytuacjami, zwiększając bezpieczeństwo i efektywność operacyjną.

Projektowanie systemów DCS wymaga skoncentrowania się na modularności, interoperacyjności, niezawodności, dostępności oraz zaawansowanych funkcjach zarządzania i monitorowania. Te aspekty są kluczowe dla tworzenia efektywnych, bezpiecznych i skalowalnych systemów sterowania rozproszonego, które mogą być dostosowane do specyficznych potrzeb i wymagań różnych procesów produkcyjnych.

projektowanie systemu dcs

Konfiguracja systemu DCS

Konfiguracja systemów DCS obejmuje rozwój rozwiązań wykorzystujących narzędzia inżynierskie do programowania i konfiguracji sterowników, dostosowanych do specyficznych zastosowań. Proces ten angażuje inżynierów aplikacji oraz procesu w definiowaniu logiki sterowania, głównie przez graficzne bloki funkcjonalne (FB), sekwencyjne wykresy funkcji (SFC) oraz reprezentacje urządzeń i jednostek wejścia/wyjścia (I/O), które następnie są przekształcane w zestawy instrukcji dla mikrokontrolerów. Bloki funkcjonalne umożliwiają tworzenie połączeń między różnymi elementami systemu, w tym innymi blokami oraz fizycznymi I/O, formując spójny schemat sterowania.

Dostawcy systemów DCS dostarczają biblioteki gotowych bloków funkcjonalnych, które mogą być bezpośrednio wykorzystywane w projektach. Jednakże, inżynierowie mogą również tworzyć dedykowane bloki funkcjonalne poprzez kombinowanie i modyfikowanie predefiniowanych bloków w celu utworzenia bardziej złożonych funkcji i logiki sterowania. Narzędzia inżynierskie, zgodne z normami ISO dotyczącymi bloków funkcjonalnych, wspierają ten proces, umożliwiając efektywne i elastyczne projektowanie systemów sterowania.

W ramach projektów systemów DCS, projektanci opracowują dedykowane interfejsy operatora, takie jak schematy instalacji czy diagramy sterowania procesem, które są prezentowane operatorom na ekranach HMI (Human-Machine Interface) za pomocą aplikacji przeglądania. Modernizacje systemów DCS prowadzone są z możliwością rekonfiguracji systemu bez potrzeby jego wyłączania, co minimalizuje czas przestoju instalacji. Taka elastyczność jest kluczowa w przemyśle, gdzie procesy są ciągłe, a okresy konserwacji są ograniczone. Wymaga to odpowiednich przystosowań i środków ostrożności, aby zapewnić nieprzerwane i bezpieczne działanie procesów produkcyjnych.

systemy sterowania w przemyśle
Podstawowa konfiguracja systemu DCS obejmuje kilka kluczowych elementów:

Często wykorzystywane są redundantne sterowniki z podwójnymi procesorami, zasilaczami i kartami komunikacyjnymi, co zapewnia ciągłość pracy w przypadku awarii jednego z elementów.

Służą do gromadzenia i przetwarzania danych z stacji procesowych. Awaria jednego z serwerów nie przerywa pracy systemu dzięki redundantnej konfiguracji.

Przeznaczona do programowania i wprowadzania zmian w systemie. Nie jest wymagana do ciągłej pracy instalacji, ale umożliwia łatwe wprowadzanie modyfikacji.

Służą do monitorowania i sterowania procesem produkcyjnym przez operatorów. System może posiadać kilka takich stacji, często wyposażonych w wiele monitorów.

Pozwalają na podłączenie różnorodnych urządzeń i sensorów do systemu. Komunikacja między urządzeniami odbywa się za pomocą dedykowanych sieci (np. Profibus, Modbus).

Zastosowanie systemów DCS w przemyśle

Systemy DCS (Distributed Control System) to zaawansowane rozwiązania w dziedzinie automatyki przemysłowej, które znajdują zastosowanie głównie w dużych instalacjach przemysłowych, takich jak elektrownie, huty czy zakłady chemiczne. Ich główną cechą jest rozproszenie elementów sterujących na dużym obszarze, co pozwala na efektywne zarządzanie złożonymi procesami produkcyjnymi.

Zaawansowane możliwości programowania i kompatybilność z różnorodnymi urządzeniami wykonawczymi sprawiają, że Systemy DCS są niezastąpione w wielu sektorach przemysłu. Ich zdolność do bezprzerwowej pracy, nawet podczas wymiany komponentów, oraz zaawansowane funkcje archiwizacji danych, czynią je idealnym rozwiązaniem dla branż, gdzie ciągłość procesów produkcyjnych jest kluczowa.

Systemy te znajdują zastosowanie w takich sektorach jak wydobycie ropy i gazu, energetyka, cementownie, przemysł szklarski i hutnictwo, a także w przemyśle papierniczym i spożywczym, gdzie zapewniają optymalizację produkcji i minimalizację ryzyka strat.

robot w fabryce systemy sterowania

Zalety systemów DCS

  • Wysoka niezawodność: Redundantna konfiguracja kluczowych elementów systemu zapewnia ciągłość pracy nawet w przypadku awarii.
  • Elastyczność: Możliwość rozbudowy i dostosowania systemu do zmieniających się potrzeb produkcyjnych.
  • Zaawansowane zarządzanie procesem: Dzięki zintegrowanemu oprogramowaniu i specjalistycznym narzędziom programistycznym, systemy DCS umożliwiają efektywne zarządzanie złożonymi procesami produkcyjnymi.

 

Systemy DCS stanowią kluczowe rozwiązanie dla przemysłu ciężkiego i instalacji wymagających zaawansowanego zarządzania procesami produkcyjnymi.

Ich modułowa budowa, wysoka niezawodność oraz możliwość integracji z różnorodnymi urządzeniami i systemami czynią je niezastąpionymi w nowoczesnej automatyce przemysłowej.

Systemy DCS stanowią fundament nowoczesnej automatyki przemysłowej, oferując przedsiębiorstwom nie tylko efektywną kontrolę nad procesami produkcyjnymi, ale również elastyczność i skalowalność niezbędną do adaptacji do zmieniających się warunków rynkowych. Ich rola w zapewnieniu ciągłości produkcji, a tym samym w zwiększaniu efektywności operacyjnej i redukcji kosztów, nie może być przeceniona.

W miarę rozwoju technologii, możemy spodziewać się dalszych innowacji w dziedzinie Systemów DCS, co będzie miało kluczowe znaczenie dla przyszłości przemysłu na całym świecie.

piazap logo

Nasze doświadczenie w zakresie systemów DCS

W firmie PIA-ZAP posiadamy bogate doświadczenie w implementacji i programowaniu zaawansowanych systemów sterowania klasy DCS, co czyni nas jednym ze specjalistów w tej dziedzinie na polskim rynku. Nasza praktyczna wiedza obejmuje pracę z najnowocześniejszymi systemami takimi jak Delta V od Emerson, PKS Experion od Honeywell, Centum VP od Yokogawa, PCS7 od Siemens, a także różne systemy od ABB, w tym 800xA, Freelance oraz Industrial IT.

Dzięki naszym umiejętnościom w dostawach, konfiguracji i uruchamianiu systemów DCS, jesteśmy w stanie realizować kompleksowe projekty bez niepotrzebnego ryzyka, zapewniając naszym klientom główne korzyści płynące z tych systemów. Do tych zalet zalicza się graficzną wizualizację procesów, ich raportowanie, prezentację urządzeń sterujących, łatwiejszą lokalizację usterek, szybkie alarmowanie oraz rejestrację i archiwizację danych.

Zapraszamy do współpracy przy projektach wykorzystujących najnowsze technologie DCS, jak również do zapoznania się z naszą ofertą w zakresie programowania systemów SCADAsterowników PLC
Udostępnij

Może Cię zainteresować:

Najnowsze wpisy

Kategorie

Historia

Przedsiębiorstwo Pomiarów i Automatyki „PiA-ZAP” Sp. z o.o. w Puławach istnieje na rynku od 1993 roku.
Formularz kontaktowy
Formularz kontaktowy

Napisz do nas

Masz pytania? Potrzebujesz pomocy? Napisz do nas, odpowiemy jak najszybciej to możliwe.