Czym był projekt i dla kogo go realizowaliśmy?
Z.CH. „Organika-Sarzyna” S.A. to jeden z kluczowych zakładów produkcji chemikaliów ochrony roślin w Polsce, działający w ramach Grupy Ciech SA – lidera polskiego i środkowoeuropejskiego rynku chemicznego. Firma PiA-ZAP została wybrana jako wykonawca kompleksowych instalacji elektrycznych w ramach zadania inwestycyjnego: „Budowa innowacyjnej instalacji produkcyjnej substancji MCPA i MCP-P”.
MCPA (kwas 4-chloro-2-metylofenoksyoctowy) oraz MCP-P to substancje czynne herbicydów stosowanych powszechnie w rolnictwie. Budowa nowej, innowacyjnej linii produkcyjnej oznaczała konieczność zaprojektowania i wykonania kompletnej infrastruktury elektrycznej – od podstaw, dla wielu obiektów technologicznych jednocześnie.
Realizacje w zakładach Grupy Ciech to projekty o podwyższonym reżimie bezpieczeństwa – środowisko chemiczne, strefy zagrożone wybuchem (ATEX) i rygorystyczne wymogi odbioru technicznego. Każdy etap wymaga precyzyjnej dokumentacji i ścisłej koordynacji z działem technologicznym inwestora.
Pełny zakres wykonanych prac
PiA-ZAP odpowiadała za kompletną realizację instalacji elektrycznych – od dostaw materiałów i urządzeń, przez montaż, aż po uruchomienie. Poniżej szczegółowy zakres kontraktu:
| Zakres prac | Opis |
| Instalacje siły i sterowania | Okablowanie zasilające napędy, silniki, przetwornice i aparaturę procesową |
| Instalacje oświetlenia | Oświetlenie technologiczne i awaryjne wszystkich obiektów produkcyjnych |
| Instalacje gniazd remontowych | Punkty zasilania dla prac serwisowych i konserwacyjnych |
| Instalacja uziemienia | Uziemienie ochronne fundamentów, konstrukcji metalowych i aparatury |
| Instalacja odgromowa | Ochrona budynków i instalacji procesowych przed wyładowaniami atmosferycznymi |
| Rozdzielnice 0,4 kV | Dostawa kompletnych rozdzielnic nn dla każdego obiektu technologicznego |
| Uruchomienie | Kompleksowe uruchomienie wszystkich instalacji i pomiary potwierdzające |
Kluczowym elementem projektu była dostawa i uruchomienie kompletnych rozdzielnic 0,4 kV – osobnych dla każdego z obiektów technologicznych. Takie podejście zapewnia niezależność zasilania poszczególnych sekcji produkcyjnych, co w środowisku chemicznym jest standardem bezpieczeństwa i operacyjnym wymogiem utrzymania ruchu.
Dlaczego instalacje elektryczne w zakładzie chemicznym to nie jest „standardowy” montaż?
Przetestowaliśmy to w naszej firmie na wielu realizacjach przemysłowych – zakład chemiczny to zupełnie inne środowisko pracy niż typowy obiekt przemysłowy czy budowlany. Specyfika tej realizacji wynikała z kilku czynników:
- Strefy zagrożenia wybuchem (ATEX) – dobór aparatury i kabli musi uwzględniać klasyfikację stref Ex, co oznacza ograniczony wybór komponentów i wyższe wymagania montażowe
- Agresywne środowisko chemiczne – stosowanie materiałów odpornych na korozję chemiczną (np. specjalne osłony kablowe, dławnice Ex, osprzęt ze stali nierdzewnej)
- Koordynacja z innymi branżami – trasy kablowe muszą omijać rurociągi technologiczne, izolacje cieplne i konstrukcje stalowe projektowane równolegle
- Wymogi odbioru UDT i PIP – instalacje w zakładach Grupy Ciech podlegają odbiorom przez Urząd Dozoru Technicznego i wewnętrzne służby bhp
- Praca pod presją harmonogramu – opóźnienie rozruchu elektrycznego blokuje uruchomienie całej linii produkcyjnej
Nasza rada dla inwestorów w sektorze chemicznym: Nie traktujcie instalacji elektrycznych jako branży do „podzlecenia taniej”. W środowisku chemicznym błąd w doborze strefy ATEX lub nieprawidłowe uziemienie aparatu może skutkować zatrzymaniem produkcji lub zagrożeniem dla pracowników. Wybierajcie wykonawców z udokumentowanym doświadczeniem w branży.
Jak przebiegał proces realizacji?
Z naszego doświadczenia w tego typu projektach wynika, że kluczem do sprawnej realizacji wielobranżowej inwestycji chemicznej jest właściwe zaplanowanie sekwencji prac. Dla tej realizacji harmonogram wyglądał następująco:
- Faza projektowa i zamawianie długoterminowe – weryfikacja dokumentacji projektowej, zamówienie rozdzielnic 0,4 kV (czas dostawy rozdzielnic to zwykle 8–14 tygodni)
- Przygotowanie tras kablowych – montaż drabinek, koryt i rur ochronnych równolegle z pracami budowlanymi
- Układanie kabli siły i sterowania – zgodnie z rozrysowanymi trasami, z zachowaniem separacji klas napięć
- Montaż rozdzielnic 0,4 kV – posadowienie, okablowanie, oznakowanie
- Instalacje uziemienia i odgromowe – przed zalaniem fundamentów lub zasypaniem wykopów
- Instalacje oświetlenia i gniazd remontowych – w końcowej fazie prac budowlanych
- Pomiary i odbiory – rezystancja izolacji, ciągłość uziemienia, przetężenia, weryfikacja ATEX
- Uruchomienie – dostarczenie rozdzielnic, rozruch silników, testy funkcjonalne
Czym wyróżniała się ta realizacja?
Kilka elementów sprawiło, że projekt w Organika-Sarzyna był wyjątkowy na tle standardowych realizacji elektrycznych:
- Innowacyjny charakter instalacji docelowej – produkcja MCPA i MCP-P w nowej technologii oznaczała brak gotowych wzorców projektowych; instalacje elektryczne musiały być elastyczne i gotowe na zmiany w trakcie budowy
- Równoległa praca wielu branż – koordynacja z wykonawcami branży mechanicznej, rurociągowej i automatyki wymagała codziennego zarządzania kolizjami i zmianami projektowymi
- Kompletność zakresu – PiA-ZAP nie realizowała tylko jednego elementu, ale całości instalacji elektrycznych dla wszystkich obiektów – od zasilania silników po ochronę odgromową
- Rozdzielnice dedykowane per obiekt – każdy obiekt technologiczny otrzymał własną rozdzielnicę 0,4 kV, co zapewnia łatwość diagnostyki, izolacji awarii i przyszłej rozbudowy
Z naszego doświadczenia: Dostawa rozdzielnic jako element kontraktu (zamiast zakupu przez inwestora) daje nam pełną kontrolę nad doborem aparatury zabezpieczającej, schematami elektrycznymi i zgodnością z dokumentacją powykonawczą. To redukuje błędy i przyspiesza odbiory.
Substancje MCPA i MCP-P – dlaczego inwestycja miała strategiczne znaczenie?
MCPA to jeden z najszerzej stosowanych herbicydów systemicznych na świecie – używany do zwalczania chwastów dwuliściennych w uprawach zbóż, trawy i łąkach. MCP-P (mecoprop-P) to jego bardziej selektywna pochodna, stosowana m.in. w pielęgnacji trawników i terenów zielonych.
Dla Grupy Ciech budowa innowacyjnej linii produkcyjnej tych substancji oznaczała:
- Uniezależnienie się od dostaw zewnętrznych substancji czynnych
- Wzmocnienie pozycji konkurencyjnej w segmencie środków ochrony roślin
- Spełnienie wymogów środowiskowych nowej technologii produkcji (czystsze procesy, mniejsza emisja)
- Zwiększenie mocy produkcyjnych Organika-Sarzyna w kluczowym segmencie rynku
PiA-ZAP, dostarczając kompletną infrastrukturę elektryczną, stała się integralnym elementem tej strategicznej inwestycji.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Kompleksowy zakres obejmuje instalacje siły i sterowania, oświetlenie, gniazda remontowe, uziemienie, ochronę odgromową oraz kompletne rozdzielnice zasilające. Wszystkie elementy muszą spełniać wymogi stref ATEX, jeśli zakład pracuje z substancjami łatwopalnymi.
ATEX (z franc. ATmosphères EXplosibles) to dyrektywy UE definiujące wymagania dla urządzeń i instalacji w strefach zagrożonych wybuchem. W zakładach chemicznych dobór każdego elementu elektrycznego musi uwzględniać klasyfikację strefy Ex, co determinuje typ aparatury i sposób montażu.
Indywidualne rozdzielnice per obiekt zapewniają niezależność zasilania – awaria lub planowane odstawienie jednej sekcji nie wpływa na pozostałe. To standard w instalacjach procesowych, gdzie ciągłość produkcji jest krytyczna.
Czas realizacji zależy od skali i złożoności, ale dla obiektów wielosekcyjnych zazwyczaj wynosi od 6 do 18 miesięcy. Kluczowym czynnikiem wpływającym na harmonogram jest czas dostawy rozdzielnic (8–14 tygodni) i koordynacja z innymi branżami.
Tak. Dokumentacja powykonawcza – w tym schematy elektryczne, protokoły pomiarów i certyfikaty aparatury ATEX – jest nieodłącznym elementem każdej realizacji. Jest niezbędna przy odbiorach UDT i kolejnych pracach serwisowych.
Standardowe pomiary obejmują: rezystancję izolacji kabli, ciągłość obwodów ochronnych i uziemień, sprawdzenie nastawień zabezpieczeń nadprądowych oraz weryfikację poprawności montażu aparatury Ex. W przypadku instalacji odgromowych wykonuje się pomiar rezystancji uziemienia.
Tak. Kompleksowe instalacje elektryczne dla przemysłu chemicznego, petrochemicznego i energetycznego to jeden z kluczowych obszarów działalności PiA-ZAP. Firma posiada udokumentowane doświadczenie w realizacjach dla dużych grup przemysłowych w Polsce.
